السيد الطباطبائي ( مترجم : سيد محمد ثقفى )

92

گلچينى از معارف تشيع ( فارسى )

مژه‌هايش ، وارونگى باشد ؛ آن هم به جهت زخمى بود كه در جنگ به او اصابت كرده بود ) . مالك ، يكى از نخستين مسلمانان بود كه در صف اول آن‌ها قرار داشت و يكى از ياران با وفا و امين على بن ابىطالب بود . مالك ، تأكيد داشت كه امام با معاويه ، در جنگ صفين ، جنگ را ادامه دهد و آن را متاركه نكند . سرانجام ، مالك در سال 37 - 38 ( بعد از مدت كوتاهى از خلافت على ) در راه خود ، در فرماندارى مصر ، به وسيله معاويه با زهر كشته شد . از آن‌جايى كه عهدنامه مالك اشتر ، بخشى از نهج‌البلاغه امام را تشكيل مىدهد ، به وسيله بسيارى از مفسران و دانشمندان مسلمان ، مورد مطالعه و تفسير قرار گرفته و بيش از 100 شرح و تفسير تاكنون در اين باره نوشته شده است . من به دو شرح و تفسير بسيار مشهور نهج‌البلاغه ، بيشتر تأكيد كرده‌ام : 1 . شرح نهج‌البلاغه ابن ابى الحديد ( متوفاى 655 ق ) مورخ دوره عباسى كه در دربار خلافت ، مورد عنايت بوده است . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، يكى از باسابقه‌ترين شروح نهج‌البلاغه است و در عين حال با استحكام و دقيق كه در بيان شروح نهج‌البلاغه وجود دارد . شرح نهج‌البلاغهء او ، مورد استفاده و اخذ و اقتباس ديگر مفسران و شارحان بعدى در فرهنگ اسلامى قرار گرفته است . 2 . شرح نهج‌البلاغه ابن ميثم بحرانى ، عالِم مشهور و معروف فقيه و متكلم شيعى ( متوفاى 679 ه ) به علاوه از نكات و ديدگاه‌هاى شيخ محمد عبده عالِم اصلاحى قرن نوزده مسلمانان و متوفاى 1905 استفاده كرده‌ام . به اضافه چندين شرح و تفسير ديگر كه در پاورقىها به آن اشارت شده است .